Haitiaanse Vereniging In Nederland

Fèt Drapo – Dag van de Vlag (18 mei)

Dix Gordes

De Haïtiaanse vlag is afgeleid van de Franse driekleur (in verticale banen: blauw – wit – rood). Het verhaal gaat dat tegen het einde van de onafhankelijkheidsstrijd (die begon met de slavenopstand in 1791) de legeraanvoerder van de opstandige slaven, Jean Jacques Dessalines, de witte baan uit de Franse vlag scheurde.

Haïti was op dat moment nog een Franse kolonie en heette Saint-Domingue. Voor Dessalines symboliseerde de blauwe baan de zwarte bevolking; de rode baan stond voor de kleurlingen (de mulatten) en de witte voor de witte Fransen. Dessalines vond dat er op een vrij Haïti geen plaats meer mocht zijn voor Fransen. Hij voegde na de onafhankelijkheid in 1804 de daad bij het woord en gaf zijn troepen de opdracht zoveel mogelijk Fransen om te brengen.

Catherine Flon
De blauwe en rode baan werden op 18 mei 1803 door een zekere Catherine Flon (verticaal) weer aan elkaar genaaid, waarbij zij haar haren als draad gebruikt zou hebben. Dit gebeurde op het congres van Arcahaie. Dit was de bijeenkomst waarop de revolutionaire slaven uit het noorden en zuiden zich verenigden onder het opperbevel van Dessalines. De leiders van de slaven zwoeren een eed van trouw op de vlag van het nieuwe Haïti. Catherine Flon wordt door de Haïtianen beschouwd als heldin van de revolutie. Haar afbeelding is te zien op het 10 gourdes billet.

Vrijheid of de Dood
18 mei is om deze reden een feestdag op Haïti. Al een jaar later liet Dessalines de blauwe strook vervangen door een zwarte en liet hij de wapenspreuk “Vrijheid of de Dood” op de vlag plaatsen. Na zijn dood in 1806 kwam de blauwe strook weer terug. Vanaf 1820 worden de kleuren blauw en rood horizontaal onder elkaar geplaatst. Onder de dictatuur van François Duvalier (1957 – 1969), alias Papa Doc, werd het blauw opnieuw vervangen door het zwart. En ook werden de stroken weer verticaal geplaatst met de zwarte baan in de eerste positie. Duvalier wilde daarmee een politiek statement maken en aangeven dat zwarte mensen op Haïti de baas waren en niet de mulatten. Tien dagen na het vertrek van Jean Claude Duvalier (Baby Doc) in 1986 voerde Haïti de vlag met de blauwe kleur weer in en werden de banen horizontaal geplaatst.

Eendracht maakt macht
Op sommige vlaggen staat een wapenschild afgebeeld met de nationale palmboom gekroond met een vrijheidsmuts, vlaggen en kanonnen, trompetten en een tamboer. De wapenspreuk luidt: Union fait la force (Eendracht maakt macht).

 

(Marcel Catsburg)